Włodzimierz Józef Krzyżosiak
Biografia
Włodzimierz Józef Krzyżosiak (1949–2017) był polskim biologiem molekularnym i profesorem nauk biologicznych, długoletnim pracownikiem Instytutu Chemii Bioorganicznej PAN w Poznaniu. W młodości ukończył I Liceum Ogólnokształcące w Rawiczu (1966) i studiował chemię na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu w latach 1966–1971; po studiach doktoranckich uzyskał doktorat w 1975 w Instytucie Chemii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, a habilitację w 1984 oraz tytuł profesora nauk biologicznych w 1993. Odbył liczne staże naukowe w Wielkiej Brytanii, Francji, Stanach Zjednoczonych i Japonii.
Zawodowo był związany z UAM, a następnie z Instytutem Chemii Bioorganicznej PAN w Poznaniu, gdzie doszedł do stanowiska profesora zwyczajnego i objął kierownictwo Pracowni Genetyki Nowotworów, przekształconej później w Zakład Biomedycyny Molekularnej.
W swojej pracy zajmował się początkowo kwasami nukleinowymi, a następnie zagadnieniami genetyki związanymi z powstawaniem chorób u człowieka – genetyczną predyspozycją do rozwoju pewnych chorób nowotworowych. Jako pierwszy odkrył w populacji polskiej nowe mutacje w genach BRCA1 i BRCA2 w rak sutka i jajnika. Odkrył także nowe struktury RNA tworzone przez krótkie sekwencje powtarzające się, a także wykazał ich rolę w patogenezie niektórych dziedzicznych chorób neurologicznych. Badał rolę sekwencji powtarzających się w genomie i transkryptomie człowieka. Był redaktorem książki Genom człowieka. Największe wyzwania współczesnej genetyki i medycyny molekularnej, napisanej wraz z grupą studentów w początkach ery genomowej.
Od 2004 był członkiem korespondentem PAN. Był członkiem licznych towarzystw naukowych, m.in. Polskiego Towarzystwa Biochemicznego, Polskiego Towarzystwa Genetyki Człowieka, American Society for Biochemistry and Molecular Biology, American Association for the Advancement of Science i European Union for RNA Interference Technology.
Odznaczony Krzyżem Kawalerskim (2000) i Krzyżem Oficerskim (2013) Orderu Odrodzenia Polski. W 2007 otrzymał Nagrodę Fundacji na rzecz Nauki Polskiej w dziedzinie nauk przyrodniczych i medycznych za odkrycie mechanizmu selektywnego wyciszania informacji genetycznej mogącej prowadzić do chorób neurodegeneracyjnych.